شعر فارسی، بازتابی از شرایط اجتماعی و فرهنگی زمانه است

عضو هیات علمی گروه زبان‌شناسی و ادبیات دانشگاه آیت‌الله‌ بروجردی گفت: شعر و ادبیات در دوره‌های مختلف تاریخی، علاوه بر بیان احساسات فردی، بازتابی از شرایط اجتماعی و فرهنگی زمانه است که مطالعه آنها می‌تواند به شناخت بهتر جامعه و تحولات فکری کمک کند.

بهزاد اتونی به مناسبت روز شعر و ادب فارسی، درباره جایگاه شعر و ادب فارسی، نقش آن در حفظ هویت فرهنگی و ضرورت توجه به ادبیات فارسی در جهان معاصر با اشاره به پیشینه غنی زبان و ادبیات فارسی اظهار کرد: شعر فارسی تنها مجموعه‌ای از آثار ادبی متعلق به گذشته نیست، بلکه بخشی مهم از حافظه فرهنگی و هویتی جامعه ایرانی و فارسی‌زبانان به شمار می‌رود.
وی افزود: شاعران بزرگی مانند فردوسی، سعدی، حافظ، مولانا و دیگر بزرگان ادب فارسی، مفاهیم عمیقی مانند اخلاق، عشق، خرد، انسان‌دوستی و هویت را در قالب زبان و هنر به نسل‌های مختلف منتقل کرده‌اند و آثار آنها همچنان قابلیت ارتباط با مخاطب امروز را دارد.
استاد دانشگاه آیت الله بروجردی بیان کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته شعر فارسی، توانایی آن در پیوند دادن زبان با تجربه‌های انسانی و اجتماعی است، شعر در دوره‌های مختلف تاریخی، علاوه بر بیان احساسات فردی، بازتابی از شرایط اجتماعی و فرهنگی زمانه خود نیز بوده از این منظر، مطالعه شعر و ادبیات می‌تواند به شناخت بهتر جامعه و تحولات فکری آن کمک کند.
اتونی اضافه کرد: ادبیات به ما امکان می‌دهد جهان را از زاویه نگاه انسان‌های دیگر تجربه کنیم و با مفاهیم و دغدغه‌هایی مواجه شویم که ممکن است در زندگی روزمره کمتر به آنها توجه کنیم.

وی با اشاره به ارتباط زبان و ادبیات ادامه داد: شعر را نمی‌توان جدا از زبان بررسی کرد؛ زیرا شاعر با ظرفیت‌های مختلف زبان، از واژگان و ساختارهای نحوی گرفته تا موسیقی، ایهام، استعاره و دیگر عناصر بیانی، جهان ذهنی خود را به مخاطب منتقل می‌کند.
عضو هیات علمی گروه زبان‌شناسی و ادبیات دانشگاه آیت‌الله‌ بروجردی افزود: از سوی دیگر، شعر و ادبیات نیز در تحول و پویایی زبان نقش دارند و بسیاری از تعبیرها، واژه‌ها و ساختارهایی که در ادبیات فارسی شکل گرفته یا تثبیت شده‌اند، بخشی از سرمایه زبانی ما را تشکیل می‌دهند، بنابراین توجه همزمان به مطالعات ادبی و زبان‌شناختی می‌تواند زمینه شناخت عمیق‌تر آثار ادبی و سازوکارهای شکل‌گیری معنا در آنها را فراهم کند.

اتونی با اشاره به وضعیت شعر و ادبیات فارسی در میان نسل جوان گفت: فاصله گرفتن نسل جدید از ادبیات را نباید فقط به کاهش علاقه به شعر نسبت داد، بلکه باید تغییر شیوه ارتباط نسل جدید با متن و رسانه را نیز در نظر گرفت.
وی اظهار کرد: امروز مخاطب با قالب‌ها و ابزارهای متنوعی با زبان و ادبیات مواجه است و اگر بخواهیم ارتباط او با شعر فارسی حفظ و تقویت شود، لازم است شیوه‌های معرفی و آموزش ادبیات نیز متناسب با شرایط جدید بازتعریف شود.
این استاد دانشگاه بیان کرد: استفاده از فناوری‌های نوین، رسانه‌های دیجیتال و روش‌های خلاقانه آموزشی می‌تواند فرصت مناسبی برای معرفی دوباره میراث ادبی فارسی به نسل جدید ایجاد کند، البته در این مسیر، حفظ اصالت و عمق آثار ادبی باید مورد توجه قرار گیرد.
اتونی با گرامیداشت روز شعر و ادب فارسی، این روز را فرصتی برای توجه دوباره به جایگاه زبان و ادبیات فارسی دانست و اضافه کرد: پاسداشت شعر و ادب فارسی فقط به معنای بزرگداشت شاعران و آثار گذشته نیست، بلکه به معنای توجه به زبانی است که بخش مهمی از تاریخ، فرهنگ و اندیشه ما در آن شکل گرفته است، برای تداوم این میراث، باید میان حفظ سرمایه ادبی گذشته و توجه به نیازهای فرهنگی و زبانی امروز تعادل برقرار کرد.
وی ادامه داد: دانشگاه‌ها نیز می‌توانند با تقویت پژوهش‌های ادبی و زبان‌شناختی و ایجاد زمینه برای گفت‌وگوی میان ادبیات کلاسیک و مسائل معاصر، نقش مهمی در شناخت، حفظ و معرفی این میراث ارزشمند ایفا کنند.